Był to niekwestionowany fenomen rodzimej produkcji obuwniczej. W butach, jak dziś powiedzielibyśmy z logo „Podhale” chodziła cała Polska i mieszkańcy 32 krajów na świecie. W 1972 w zakładzie, który był chlubą Nowego Targu wyprodukowano stumilionowa parę butów. Ale historia Nowotarskich Zakładów Przemysłu Obuwniczego sięga lat 50. XX wieku. Zakład powstał w 1955 roku i przez kilkadziesiąt lat był największym pracodawcą na Podhalu.
W 1953 roku Rada Ministrów podjęła decyzję o budowie w Nowym Targu wielkiego przedsiębiorstwa przemysłowego. Była to decyzja strategiczna dla rozwoju regionu. Od pierwszych dni na miejsce budowy nowego zakładu zaczęli zjeżdżać ludzie z całej Polski. Ruszyła budowa hal produkcyjnych i organizacja zakładu. Stworzono także możliwości dla rzeszy przybywających na Podhale za pracą ludzi do przyuczenia się do nowej profesji – zawodu obuwnika. Edukacja w trudnych, powojennych latach 50. XX w. odbywała się m.in. w wybudowanych na szybko barakach.
„Pierwszą parę obuwia wyprodukowano już w kwietniu 1955 r. w warsztatach szkolnych baraku na Oś. Bór jeszcze ze znakiem fabryki „CHEŁMEK”. Pierwsza para obuwia ze znakiem firmowym zakładu w Nowym Targu zeszła z taśmy montażowej w dniu 1 października 1955 r. Były to solidne półbuty męskie, pasowe, skóra na skórze. Pod koniec tego samego roku oddana została pierwsza hala fabryczna nazwana „halą 45″. Zakład produkował w swoich najlepszych latach ponad 9 milionów par obuwia. W 1972 roku wyprodukowano stumilionową parę” – można przeczytać w opracowaniu historii NZPO „Podhale” autorstwa Alicji Zając, Ryszarda Kęsek, Krzysztofa Kutta.
Zakłady Przemysłu Obuwniczego „Podhale” w Nowym Targu swoje produkty eksportowały do 32 krajów na wszystkich kontynentach. Odbiorcami obuwia produkowanego w Nowym targu były m.in. ZSRR, USA, Kanada, Francja, Finlandia, RFN. W buty nowotarskiego zakładu wyposażona była jedna z wypraw polarników na Antarktydę oraz słynna zimowa wyprawa Polaków na Mount Everest.
Nowotarski zakład w pierwszym roku produkcji zatrudniał 747 pracowników, natomiast w szczytowym okresie jego funkcjonowania, w roku 1969 Kombinat jak nazywano nowotarskie przedsiębiorstwo zatrudniało ponad 9600. Firma posiadała ponad 50 własnych autokarów którymi dowożeni byli codziennie do pracy jej pracownicy, a w zakładowym żłobku i przedszkolach wychowywało się ponad 3500 dzieci.
Przeczytaj także niezwykłe wspomnienia jednej z pracownic „Podhala” z lat 60. XX w.
