Previous slide
Next slide

Willa Eglander w Szczawnicy

W sercu uzdrowiskowej Szczawnicy, przy ulicy Zdrojowej 2/4 (róg ze Szalaya), stoi unikatowa drewniana willa Eglander – z charakterystyczną wieżyczką i efektownymi balkonami. To jeden z najbardziej znanych budynków uzdrowiska, zbudowany w XIX wieku (datowany na 1882 rok) w typowym stylu szwajcarskim/tyrolskim. Budynek został wzniesiony przez Abrahama i Rachelę Engländerów i początkowo budynek nosił nazwę „Pod dębem”. Swoją obecną nazwę zawdzięcza właśnie swoim przedwojennym właścicielom – zamożnej żydowskiej rodzinie Englanderów, która przybyła do Szczawnicy ze słowackiej Spiskiej Starej Wsi najprawdopodobniej w drugiej połowie XIX wieku. Nazwa „Willa Eglander” funkcjonuje do dziś.

Willa Eglander stanowi piękny przykład uzdrowiskowej architektury drewnianej. Jak piszą lokalne przewodniki, budynek „Reprezentuje tzw. styl szwajcarski (tyrolski), charakterystyczny dla XIX-wiecznych uzdrowisk”. W takim stylu wznoszono skromne, parterowe i piętrowe wille z szerokimi balkonami, bogato rzeźbionymi ornamentami drewnianymi, głębokimi okapami i werandami – elementy te widoczne są także na willi Eglander.

Po wytyczeniu przez Józefa Szalaya planu urbanistycznego Szczawnicy w XIX wieku, budynek Eglander stał się wizytówką głównej ulicy uzdrowiska. Znajdował się tutaj hotel i funkcjonowała  gospoda „Pod dębem” – popularne miejsce spotkań kuracjuszy, z bilardem jako atrakcją. W piwnicy jak podają niektóre źródła przez kilkadziesiąt lat znajdował się wyszynk, którym wraz z rodzicami zajmowali się Szulem i Majer. Sezonowo w willi działał także gabinet doktora Dawida Heftela. W okresie przed II wojną światową jako właściciel willi pojawia się także żydowski kupiec Mandla Lustig.

W czasie II wojny światowej, około 1942 roku willa Eglander została przekształcona przez okupacyjną administrację niemiecką – mieściło się tu m.in. biuro komisarza (Treuhänder). Niestety, opisując ten okres źródła wspominają o wyburzeniach kilku domów żydowskich i grabieży dóbr przez okupanta. Po wojnie budynek służył głównie celom mieszkalnym i był stopniowo wyciszany. W ostatnich latach przeszła gruntowną konserwację – wymieniono pokrycie dachu, odnowiono zewnętrzne balustrady i elewację, a wnętrza częściowo zmodernizowano.

Dziś w dawnej willi Eglander działa klimatyczna kawiarnia, która przyciąga zarówno turystów, jak i miejscowych. Budynek wciąż pełni też funkcję mieszkalno-usługową: znajdują się tu apartamenty, sklepy i lokale gastronomiczne. Każdy, kto odwiedza Szczawnicę, może podziwiać ten zabytkowy obiekt i choć na chwilę przenieść się w atmosferę złotej ery szczawnickiego uzdrowiska. Drewniane balkony, finezyjne detale i werandy willi Eglander do dziś zachwycają turystów, przypominając o bogatej historii tego miejsca.

Shares