„Stare Maniowy” – wieś zalana 30 lat temu wyłoniła się z wód Jeziora Czorsztyńskiego

Kilka dni temu niski poziom wody w Jeziorze Czorsztyńskim odsłonił ruiny dawnej wsi Stare Maniowy, ukazując fundamenty domów i pozostałości infrastruktury sprzed blisko trzech dekad. To niezwykłe zjawisko przyciągnęło uwagę zarówno byłych mieszkańców, jak i turystów, oferując unikalną okazję do refleksji nad historią tego miejsca.

Historia Starych Maniów

Stare Maniowy były jedną z najstarszych wsi na Podhalu, założoną w 1326 roku przez rycerza Hyńka Czarnego na mocy przywileju klarysek. Wieś dynamicznie się rozwijała; pod koniec XIX wieku liczyła już 200 domów i około 1300 mieszkańców. W latach 70. XX wieku społeczność liczyła około 1900 osób zamieszkujących 320 gospodarstw.

Charakterystycznym elementem architektury były maniowskie lamusy – drewniane składziki na kamiennych podpiwniczeniach, wkomponowane w skarpy przy domostwach. Centralnym punktem wsi był murowany kościół z 1819 roku, który w 1994 roku został wysadzony w powietrze w ramach przygotowań do zalania terenu.

Przesiedlenie i zalanie wsi

Decyzja o budowie zapory w Niedzicy i utworzeniu Jeziora Czorsztyńskiego zapadła w latach 60. XX wieku. Proces przesiedlania mieszkańców rozpoczął się na początku lat 70., a ostatni opuścili swoje domy w 1995 roku. Stare Maniowy zostały całkowicie wyburzone, aby oczyścić teren przed zalaniem. Nowa wieś, również nazwana Maniowy, powstała na wyżej położonym terenie nad brzegiem jeziora i obecnie jest popularnym miejscem turystycznym.

Odsłonięcie pozostałości wsi

Obecnie, z powodu obniżonego poziomu wody w Jeziorze Czorsztyńskim, odsłonięte zostały ruiny dawnej wsi. Widoczne są fundamenty domów, fragmenty dróg oraz inne elementy infrastruktury. Dla byłych mieszkańców jest to okazja do wspomnień i refleksji nad miejscem, które niegdyś tętniło życiem.

Wspomnienia mieszkańców

Jednym z dawnych mieszkańców Starych Maniów który wybrał się na spacer na odkryte pozostałości dawnej rodzinnej wsi był Jan Węgrzyniak, który w Starych Maniowach mieszkał do 1977 roku.

” Obecny niski stan wody w Jeziorze Czorsztyńskim pokazuje większy teren zalany po wybudowaniu tamy i napełnieniu zbiornika. Najbardziej jest to widoczne na terenie dawnych Starych Maniów. Dla ludzi, którzy tam mieszkali i zostali przesiedleni to dobry czas na spacery i wspomnienia. Ja mieszkałem w Starych Maniowach do 1977 roku. Spacer zacząłem od dawnego skrzyżowania drogi biegnącej od Czorsztyna do Nowego Targu a drogi biegnącej z Maniów do Mizernej.

Obecnie tam kończy się ulica Na Dolinę. Na Dolinę bo ta część Starych Maniów to Dolina. Obecnie widoczne jest droga prowadząca w stronę dawnego kościoła. Tą drogą m.in. chodzili do kościoła mieszkańcy Mizernej. Niedaleko skrzyżowania po lewej stronie idąc na zachód dawniej były cegielnie. Po obu stronach drogi domy wraz z zabudowaniami gospodarczymi. Przed kościołem po lewej stronie była piekarnia.

W miejscu dawnego kościoła stoi obecnie krzyż z tabliczką informującą o tym. Idąc dalej wzdłuż brzegu jeziora możemy dotrzeć do miejsca gdzie dawniej był cmentarz parafialny. To w okolicach MOR Potok. Między MOP Potok a jeziorem widoczne są ślady dawnej drogi polnej, która biegła po północnej stronie cmentarza do części Maniów zwanej Potok. To w tamtym miejscu (poniżej tej drogi mieścił się nasz rodzinny dom. Zimą ta droga była wykorzystywana głównie przez dzieci i młodzież do jazdy na sankach, nartach”.

Dla wielu byłych mieszkańców takie spacery są okazją do ożywienia wspomnień i przekazania historii młodszym pokoleniom.

Dziedzictwo Starych Maniów

Choć fizycznie Stare Maniowy zniknęły pod wodami jeziora, pamięć o nich jest wciąż żywa. Bogata kolekcja fotografii i dokumentów dotyczących dawnej wsi jest dostępna na stronie staremaniowy.pl, umożliwiając zainteresowanym poznanie historii tego wyjątkowego miejsca.

Odsłonięcie pozostałości Starych Maniów przypomina o skomplikowanych decyzjach i konsekwencjach związanych z rozwojem infrastruktury oraz o trwałości ludzkiej pamięci i przywiązania do miejsca pochodzenia.

Redakcja portalu mojepieniny.pl składa podziękowania Panom: Maciejowi Gębaczowi i Janowi Węgrzyniakowi za udostępnienie zdjęć do artykułu.

Shares
Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest

AKTUALNOŚCI

Kto będzie obsługiwał Zamek Czorsztyn przez najbliższe dwa lata? Pieniński Park Narodowy ogłosił przetarg. Są konkretne wymagania!

Cmentarz choleryczny w Niedzicy

Odeszła Anna Oleś. Pozostawiła po sobie piękno zapisane w hafcie i miłość do pienińskiej tradycji

Święto Łucji w Szczawnicy. Szczawnica przegoni złe moce! Najgłośniejsze święto w Polsce wraca z góralskim przytupem!

Nietrzeźwy motorowerzysta zatrzymany przez policjantów z Krościenka nad Dunajcem

Ochotnica Dolna: historia, zabytki i gorczańska architektura

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

AKTUALNOŚCI

1984. Szlachtowa na archiwalnych fotografiach

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

Cmentarz żydowski w Niedzicy

Leszek Bajorek-Fiałkowski – wieloletni Prezes Zarządu Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. zakończył karierę zawodową

Kto będzie obsługiwał Zamek Czorsztyn przez najbliższe dwa lata? Pieniński Park Narodowy ogłosił przetarg. Są konkretne wymagania!

Cmentarz choleryczny w Niedzicy

HISTORIA

1984. Szlachtowa na archiwalnych fotografiach

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

Cmentarz żydowski w Niedzicy

Cmentarz choleryczny w Niedzicy

Ochotnica Dolna: historia, zabytki i gorczańska architektura

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

„Bartuś” w Szczawnicy. Posadzono potomka słynnego dębu Bartek

HISTORIA

1984. Szlachtowa na archiwalnych fotografiach

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

Cmentarz żydowski w Niedzicy

Cmentarz choleryczny w Niedzicy

Ochotnica Dolna: historia, zabytki i gorczańska architektura

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

POZNAJ PIENINY

Przełom Dunajca – największa atrakcja Pienin

Majówka tuż, tuż ! Największe atrakcje Pienin – co warto zobaczyć?

Zamek w Czorsztynie

Trzy Korony

Zamek „Dunajec” w Niedzicy

Przełom Dunajca

POZNAJ PIENINY

Przełom Dunajca – największa atrakcja Pienin

Majówka tuż, tuż ! Największe atrakcje Pienin – co warto zobaczyć?

Zamek w Czorsztynie

Trzy Korony

Zamek „Dunajec” w Niedzicy

Przełom Dunajca

KRONIKA POLICYJNA

Wyrwał kobiecie telefon i groził świadkowi „bronią”. 29-latek zatrzymany w Krościenku

Śmiertelne potrącenie w Nowym Sączu. 21-latek jechał co najmniej 120 km/h. W tle prawdopodobny nielegalny wyścig

14 zarzutów i 3 miesiące aresztu. 23-latek odpowie m.in. za rozbój i atak na ratownika

Nocny pożar sauny w Czorsztynie. Strażacy ruszyli do akcji o 3:18

Wyrwał kobiecie telefon i groził świadkowi „bronią”. 29-latek zatrzymany w Krościenku

Śmiertelne potrącenie w Nowym Sączu. 21-latek jechał co najmniej 120 km/h. W tle prawdopodobny nielegalny wyścig

14 zarzutów i 3 miesiące aresztu. 23-latek odpowie m.in. za rozbój i atak na ratownika

KRONIKA POLICYJNA

Wyrwał kobiecie telefon i groził świadkowi „bronią”. 29-latek zatrzymany w Krościenku

Śmiertelne potrącenie w Nowym Sączu. 21-latek jechał co najmniej 120 km/h. W tle prawdopodobny nielegalny wyścig

14 zarzutów i 3 miesiące aresztu. 23-latek odpowie m.in. za rozbój i atak na ratownika

Nocny pożar sauny w Czorsztynie. Strażacy ruszyli do akcji o 3:18

Policja uderzyła w narkobiznes! Zabezpieczono znaczne ilości narkotyków, zatrzymano mężczyznę

Tragiczny finał poszukiwań polskiego turysty. 27-latek nie wrócił z wyprawy w Tatry

SZCZAWNICA

1984. Szlachtowa na archiwalnych fotografiach

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

„Bartuś” w Szczawnicy. Posadzono potomka słynnego dębu Bartek

Cmentarz pod Huliną w Szczawnicy. Historia 130 letniej szczawnickiej nekropolii

Jesienny Redyk 2026 w Szczawnicy. Trzy dni góralskiej tradycji i pasterskiego święta [FOTOREPORTAŻ]

Redyk bacy Józefa Klimowskiego przeszedł przez Szczawnicę i Krościenko. Setki turystów czekały przy ul. Głównej

Gorąca atmosfera w Szczawnicy! Tłumy turystów i zapach pieczonego barana – jesteśmy na żywo na Redyku Jesiennym 2026!

SZCZAWNICA

1984. Szlachtowa na archiwalnych fotografiach

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

„Bartuś” w Szczawnicy. Posadzono potomka słynnego dębu Bartek

Cmentarz pod Huliną w Szczawnicy. Historia 130 letniej szczawnickiej nekropolii

Jesienny Redyk 2026 w Szczawnicy. Trzy dni góralskiej tradycji i pasterskiego święta [FOTOREPORTAŻ]

Redyk bacy Józefa Klimowskiego przeszedł przez Szczawnicę i Krościenko. Setki turystów czekały przy ul. Głównej

KROŚCIENKO

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

Nowy odcinek ścieżki pieszo-rowerowej w Krościenku nad Dunajcem otwarty. Jest przejście pod mostem i miejsce odpoczynku

Pieniński tygiel kultur. Jak historia połączyła Górali i Romów w Krośnicy

Ekologia przez teatr – „Emisja z wysoka” w Krościenku nad Dunajcem

Jest umowa na budowę Miasteczka Rowerowego w Krościenku. Inwestycja za blisko 480 tys. zł

Trzy nauczycielki z Gminy Krościenko nad Dunajcem otrzymały awans zawodowy

Katarzyna Klos w Radzie Kobiet przy Wojewodzie Małopolskim

KROŚCIENKO

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

Nowy odcinek ścieżki pieszo-rowerowej w Krościenku nad Dunajcem otwarty. Jest przejście pod mostem i miejsce odpoczynku

Pieniński tygiel kultur. Jak historia połączyła Górali i Romów w Krośnicy

Ekologia przez teatr – „Emisja z wysoka” w Krościenku nad Dunajcem

Jest umowa na budowę Miasteczka Rowerowego w Krościenku. Inwestycja za blisko 480 tys. zł

Trzy nauczycielki z Gminy Krościenko nad Dunajcem otrzymały awans zawodowy

CZORSZTYN

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

Młodzież z Polski, Portugalii i Ukrainy sprzątała brzeg Jeziora Czorsztyńskiego.

60 lat temu odsłonięto Organy Hasiora. Historia monumentu, który do dziś budzi emocje

Blisko 500 uczniów na starcie. Wielkie bieganie w Sromowcach Niżnych

HALA MAJERZ TO OBSZAR CHRONIONY. OBOWIĄZUJĄ TU ZASADY PIENIŃSKIEGO PARKU NARODOWEGO

Piknik z latawcem w Osadzie Czorsztyn. Rodzinna impreza połączyła zabawę z historią – ZDJĘCIA

CZORSZTYN

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

Młodzież z Polski, Portugalii i Ukrainy sprzątała brzeg Jeziora Czorsztyńskiego.

60 lat temu odsłonięto Organy Hasiora. Historia monumentu, który do dziś budzi emocje

Blisko 500 uczniów na starcie. Wielkie bieganie w Sromowcach Niżnych

HALA MAJERZ TO OBSZAR CHRONIONY. OBOWIĄZUJĄ TU ZASADY PIENIŃSKIEGO PARKU NARODOWEGO

OCHOTNICA DOLNA

Ochotnica Dolna: historia, zabytki i gorczańska architektura

82. rocznica Bitwy Ochotnickiej

Owce wróciły z hal. Jesienny redyk w Ochotnicy Górnej

Zaczęło się od jednego gorsetu. Dziś ma ich na koncie ponad 100. Historia pracowni „Niezapominajka” z Ochotnicy Dolnej

Pasieka w Dolinie Gorca z I miejscem podczas AGROPROMOCJI 2026

1 września 1939: wybuch II wojny światowej na Podhalu i w Pieninach

XXX Watra Ochotnicka i XV-lecie Bacówki u Bucka. Wielkie święto w Ochotnicy Górnej

OCHOTNICA DOLNA

Ochotnica Dolna: historia, zabytki i gorczańska architektura

82. rocznica Bitwy Ochotnickiej

Owce wróciły z hal. Jesienny redyk w Ochotnicy Górnej

Zaczęło się od jednego gorsetu. Dziś ma ich na koncie ponad 100. Historia pracowni „Niezapominajka” z Ochotnicy Dolnej

Pasieka w Dolinie Gorca z I miejscem podczas AGROPROMOCJI 2026

1 września 1939: wybuch II wojny światowej na Podhalu i w Pieninach

ŁAPSZE NIŻNE

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

Cmentarz żydowski w Niedzicy

Cmentarz choleryczny w Niedzicy

Zagadka. Co to za obiekt ?

Maria Wiśmierska – bohaterka Niepodległej

Kościół we Frydmanie – historia zapisana w murach

Falsztyn na Szlaku Polsko-Węgierskim – odsłonięcie tablicy poświęconej rodzinie Jungenfeldów

Ćwiczenia „TAMA 2026” – w Niedzicy i Sromowcach Wyżnych służby doskonaliły współdziałanie w sytuacji kryzysowej

Falsztyn – wieś na Spiszu

Ponad 30 dzieci wzięło udział w warsztatach tworzenia latawców w Niedzicy

ŁAPSZE NIŻNE

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

Cmentarz żydowski w Niedzicy

Cmentarz choleryczny w Niedzicy

Zagadka. Co to za obiekt ?

Maria Wiśmierska – bohaterka Niepodległej

Kościół we Frydmanie – historia zapisana w murach

REGION

OSCYPEK Z RUSINOWEJ POLANY NAJLEPSZY! BACA STANISŁAW RYCHTARCIK Z PRESTIŻOWYM WYRÓŻNIENIEM

„Wasz kolega już u mnie był i zabrał pieniądze”. Seniorka z Czarnego Dunajca straciła 91 tys. złotych!

11 sierpnia – Dzień Konserwatora Zabytków

192 rowerzystów i 25 użytkowników hulajnóg zostało skontrolowanych przez policję. Czterech pijanych rowerzystów zapłaci po 2500 zł

OSCYPEK Z RUSINOWEJ POLANY NAJLEPSZY! BACA STANISŁAW RYCHTARCIK Z PRESTIŻOWYM WYRÓŻNIENIEM

„Wasz kolega już u mnie był i zabrał pieniądze”. Seniorka z Czarnego Dunajca straciła 91 tys. złotych!

11 sierpnia – Dzień Konserwatora Zabytków

REGION

OSCYPEK Z RUSINOWEJ POLANY NAJLEPSZY! BACA STANISŁAW RYCHTARCIK Z PRESTIŻOWYM WYRÓŻNIENIEM

„Wasz kolega już u mnie był i zabrał pieniądze”. Seniorka z Czarnego Dunajca straciła 91 tys. złotych!

11 sierpnia – Dzień Konserwatora Zabytków

192 rowerzystów i 25 użytkowników hulajnóg zostało skontrolowanych przez policję. Czterech pijanych rowerzystów zapłaci po 2500 zł

1934. Powódź stulecia na Podhalu i w Pieninach. Rzeką płynęły domy i kołyski z dziećmi

Gminy wokół Jeziora Czorsztyńskiego stawiają na energetykę przyszłości

MATERIAŁY SPONSOROWANE

Jak krok po kroku wypożyczyć kontener na gruz od sprawdzonej firmy?

Dlaczego przygotowanie powierzchni decyduje o skuteczności badań penetracyjnych?

Odszkodowanie a zadośćuczynienie – dlaczego nie są tym samym?

Porsche pod kontrolą. Jakie elementy eksploatacji wymagają największej uwagi?

Od kiedy tachografy w busach stają się obowiązkowe i jakie firmy obejmują przepisy? Wyjaśniamy!

Trwała posadzka w intensywnie użytkowanym obiekcie? Polerowanie betonu w logistyce wyjaśniamy krok po kroku

MATERIAŁY SPONSOROWANE

Jak krok po kroku wypożyczyć kontener na gruz od sprawdzonej firmy?

Dlaczego przygotowanie powierzchni decyduje o skuteczności badań penetracyjnych?

Odszkodowanie a zadośćuczynienie – dlaczego nie są tym samym?

Porsche pod kontrolą. Jakie elementy eksploatacji wymagają największej uwagi?

Od kiedy tachografy w busach stają się obowiązkowe i jakie firmy obejmują przepisy? Wyjaśniamy!

Trwała posadzka w intensywnie użytkowanym obiekcie? Polerowanie betonu w logistyce wyjaśniamy krok po kroku