W 2024 roku w Gminie Czorsztyn procedurą Niebieskiej Karty objęto łącznie jedenaście rodzin, z czego dziesięć nowych spraw wszczęto w okresie sprawozdawczym, a jedna była kontynuacją działań z lat ubiegłych. Najliczniejszą grupę osób doświadczających przemocy stanowiły kobiety dla których założono dziesięć kart. Dodatkowo procedurą objęto dwie osoby starsze lub z niepełnosprawnościami. W czterech rodzinach stwierdzono występowanie przemocy wobec dzieci lub ich udział w charakterze świadków przy czym żadne dziecko nie miało założonej odrębnej Niebieskiej Karty.
Reagowanie instytucji – praca służb i zespołów
Rok 2024 przyniósł intensywną pracę służb odpowiedzialnych za reagowanie na przemoc. Powołano dziesięć grup diagnostyczno-pomocowych, które odbyły łącznie czterdzieści jeden spotkań. Najczęściej to Policja inicjowała procedurę Niebieskiej Karty, wypełniając osiem formularzy NK-A. Pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej założyli dwa formularze. Instytucje takie jak oświata, ochrona zdrowia czy komisja ds. rozwiązywania problemów alkoholowych nie odnotowały w tym zakresie aktywności. W żadnym przypadku nie odstąpiono od prowadzenia procedury z powodu braku potwierdzenia stosowania przemocy.
W 2024 roku zakończono cztery procedury Niebieskiej Karty, wszystkie z powodu ustania przemocy i uzasadnionego przypuszczenia, że sprawca zaprzestał jej stosowania. Żadna ze spraw nie zakończyła się z powodu braku zasadności podejmowanych działań. Po zakończeniu procedury monitorowano sytuację pięciu rodzin. Z poradnictwa psychologicznego skorzystały cztery osoby, natomiast nie odnotowano przypadków udzielania ochrony dzieci w trybie art. 12a ustawy.
Profilaktyka i edukacja – działania szkół i gminy
Znaczną część działań podejmowanych w celu przeciwdziałania przemocy domowej stanowiła profilaktyka prowadzona w szkołach. Uczniowie brali udział w programach edukacyjnych takich jak „Godzina dla młodych głów”, „Domowi detektywi”, „Akademia Bezpiecznego Puchatka” oraz w spektaklach o tematyce bezpieczeństwa przygotowanych przez teatr „Maska”. Placówki oświatowe uczestniczyły również w kampanii „19 dni przeciwko przemocy i krzywdzeniu dzieci i młodzieży”, organizowały festyny promujące zdrowy styl życia oraz prowadziły zajęcia psychoedukacyjne dla rodziców. Na lekcjach przeprowadzano pogadanki i warsztaty dotyczące zagrożeń wynikających z przemocy domowej, a gazetki szkolne i materiały informacyjne promowały ideę dzieciństwa wolnego od przemocy. Gmina włączyła się także w ogólnopolską kampanię „Dzieciństwo bez przemocy”, podświetlając budynek urzędu na czerwono.
Koordynacja działań – rola Zespołu Interdyscyplinarnego
W Gminie Czorsztyn funkcjonuje Zespół Interdyscyplinarny liczący czternaście osób. W jego skład wchodzą pracownicy socjalni, pedagodzy i psychologowie szkolni, pielęgniarka środowiskowa, policjanci, kuratorzy zawodowi, pedagog z GKRPA oraz asystent rodziny. Zespół zapewnia wymianę informacji pomiędzy instytucjami, wspólnie diagnozuje sytuacje rodzinne oraz koordynuje działania pomocowe.
Finansowanie i programy lokalne
W 2024 roku gmina otrzymała sześć tysięcy złotych dotacji na działania związane z przeciwdziałaniem przemocy domowej. Środki przeznaczono na druk ulotek informacyjnych oraz dodatki dla uczestników posiedzeń Zespołu Interdyscyplinarnego. W tym samym roku opracowano nowy Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej oraz Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej na lata 2024–2030, uchwalony 19 sierpnia 2024 roku.
Z danych za 2024 roku przedstawionych przez Gminę Czorsztyn dotyczących przemocy domowej na jej terenie można wnioskować, że system reagowania na przemoc domową funkcjonuje sprawnie. Procedury Niebieskiej Karty są prowadzone konsekwentnie, a działania instytucji obejmują zarówno interwencję, jak i profilaktykę. Jednocześnie widoczne jest ograniczenie dostępu do specjalistycznych usług, ponieważ na terenie gminy nie działa Ośrodek Interwencji Kryzysowej ani lokalny punkt pomocy pokrzywdzonym przestępstwem.
Z poradnictwa poradnictwa psychologicznego: skorzystały zaledwie cztery osoby natomiast brak danych na temat ilości osób które skorzystały z mediacji rodzinnych.
Dane wskazują, że dalsze wzmacnianie zaplecza wsparcia oraz rozwijanie działań edukacyjnych może znacząco przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa mieszkańców i skuteczniejszego przeciwdziałania przemocy w lokalnej społeczności.
Zapowiedź konferencji – wspólne działania na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców
26 listopada 2025 roku w Hotelu „NAD PRZEŁOMEM” w Sromowcach Niżnych odbędzie się konferencja „Współpraca instytucji i służb w systemie przeciwdziałania przemocy domowej”. Wydarzenie potrwa od godziny 9:00 do 14:00 i będzie okazją do rozmowy o tym, jak skuteczniej reagować na przemoc oraz wspierać osoby nią dotknięte. Przemoc domowa często dzieje się w ciszy, za zamkniętymi drzwiami domów, a najbardziej narażone są kobiety i dzieci, które nie zawsze potrafią lub mogą prosić o pomoc. Dlatego tak ważna jest świadomość, odpowiednia reakcja oraz współpraca służb i mieszkańców.
Podczas konferencji eksperci omówią m.in. rolę instytucji w niesieniu pomocy, wsparcie dziecka doświadczającego przemocy oraz zagrożenia związane z uzależnieniami wśród młodzieży. Spotkanie poprowadzą dr Marek Mudant i dr Beata Bocian-Waszkiewicz. Organizatorzy zachęcają mieszkańców do udziału, podkreślając, że większa wiedza może przyczynić się do skuteczniejszej pomocy, a czasem reakcja jednej osoby może uratować czyjeś zdrowie, a nawet życie.
Artykuł powstał na podstawie informacji udostępnionych przez Gminę Czorsztyn
