Po dawnej osadzie romskiej w Szczawnicy pozostał tylko jeden drewniany dom

22-letnia Irena Żuraw ( z domu Ondycz) w osadzie romskiej w Szczawnicy (1973). Od lewej: Danek, wnuk kowala, Irena, Jurek syn córki Reginy i Józefa

To były ciężkie powojenne czasy przełomu lat 60./70 XX w. Przy ulicy Szlachtowskiej w Szczawnicy powstała osada w której toczyło się romskie życie. Było tam  kilka, może kilkanaście biednych drewnianych domków, właściwie baraków w których mieszkali Romowie ze swoimi dziećmi. W każdej chacie było po kilkoro dzieci, a warunki bytowe były znacznie gorsze niż jak to mówili Romowie na mieszkańców Szczawnicy „u białych”.

„Moja mama, rocznik 1951 do dziś mieszka w Szczawnicy. Jako dziecko mieszkała w osadzie romskiej na ul. Szlachtowskiej. Ta osada już w zupełnie innej formie istnieje do dziś. Dziś jest to murowany dom w którym mieszka kilka rodzin. Kiedyś była to bardzo biedna jak wspomina moja mama osada” – mówi Dominika Żuraw, córka Ireny Żuraw z domu Ondycz.

Osada romska lub jak wcześniej mówiono cygańska powstała w Szczawnicy najprawdopodobniej tuż po II wojnie światowej. Sprowadzili się do niej dziadkowie Pani Dominiki, a rodzice Ireny (Rozalia i Kazimierz Ondycz) którzy przyszli tu z Rytra oraz pradziadkowie Dominiki – Józef i Regina Ondycz, którzy  mieli sześcioro dzieci: Karola, Kaźmierza, Marię, Zygmunta, Hannę, Helenę. Większość mieszkańców osady stanowiła rodzina Pani Ireny ze strony mamy. W osadzie mieszkały jeszcze rodziny Mirgów i Pawłowskich.

Irena miała troje rodzeństwa:  Franciszka, Krystynę i Danutę.  Franciszek, Irena i Danuta urodzili się w Szczawnicy i wychowywali się w osadzie romskiej.  Krystyna z roku 1960 urodziła się już na blokach. W 1967 roku, kiedy Irena miała 16 lat z osady romskiej przenieśli ją do domu zwanego Lustig na ulicy Shalala (Głównej), wówczas jeszcze Manifestu Lipcowego 24. Był to dom wielorodzinny. Stąd po kilku latach przenieśli się do bloku gdzie dostali mieszkanie.

„Z czasów dzieciństwa w osadzie pamiętam, że nie mogłam nigdzie jako młoda, kilkunastoletnia dziewczyna wychodzić. Pilnowali mnie rodzice żebym do chłopaków nie chodziła. W rodzinach romskich porywano młode dziewczynki żeby je ożenić dlatego mama bardzo mnie pilnowała żeby mnie nie porwali.  W osadzie były trudne warunki życia. Nie było telewizji ani toalety. Toaleta w osadzie była tylko w jednym domu – u sołtysa romskiego  Józefa Ondycza i Reginy, moich dziadków. Przy drodze były takie głośniki jak radio. Pytałam swojej mamy jak ludzie tam do środka weszli, bo nie mieściło mi się wtedy w głowie że stamtąd wychodzi ludzki głos. Do szkoły poszłam dopiero w wieku 9 lat, bo wtedy nie było obowiązku tak jak teraz że dzieci muszą się uczyć. Z tamtych dziecięcych lat w osadzie pamiętam, że codziennie palili ogniska i w kociołkach gotowali obiady, bo nie każdy miał piec w domu. Piece używali do ogrzewania domów od jesieni do wiosny. To były takie piece takie z kamienia wulkanicznego. W tamtych czasach w osadzie, gdy byłam dzieckiem nie wolno nam się było bawić z białymi dziećmi. Wszyscy mieli zakaz bawienia się z obcymi. Biali też nie przychodzili do nas na plac. Nie mogli się mieszać. Skończyło się to jak do szkoły poszła” – wspomina Irena Żuraw.

Jak mówi Pani Irena w Szczawnicy nie lubiano nigdy Romów. Często spotykali się z wyzwiskami i szykanami. „Ludzie wyzywali Romów i mówili żeby stąd uciekali. Nie było miło” – mówi Irena.

Osadą romską przy Szlachtowskiej zarządzał sołtys/wójt. W latach 70. XX wieku, gdzieś od roku 1974 funkcję tę pełnił Józef Ondycz, potem po roku 2000 sołtysem był Jan Barwiński. Życie w osadzie było skromne, ale biedy nie było, ale jak mówi Pani Irena wszyscy się tu wzajemnie szanowali i pomagali sobie. Mężczyźni zajmowali się m/in. kowalstwem – robili motyki, siekierki, różnego rodzaju okucia do wozów, do prac w gospodarstwie, bramy, balustrady. W osadzie były dwie ulice które Romowie nazywali : Warszawska i Krakowska. To było takie ich miejscowe nazewnictwo żeby zlokalizować gdzie który dom stoi. A domów było w osadzie kilkanaście.

„Biedy nie było. Każdy się tam szanował i pomagał. Sołtys dawał pieniądze, kupował świnie, kury. Kowal też pomagał, dawał pieniądze i każdego zaopatrywał w siekiery młotki i sprzedawał ludziom. Kuł też bramy i okucia na balkon. Na śniadanie jedliśmy chleb ze smalcem i mleko. Jedliśmy też takie papki, zupy mleczne których nie lubiłam. Do szkoły chodziłam podstawowej nr 1 koło kościoła. Do pierwszej klasy poszłam jak miałam 8 lat, do komunii 9 lat. Bardzo dobrze wspominam tą szkołę, chociaż zdarzało się zostawać w kozie i klęczeć na grochu przez 15 minut.

Dobrze wspominam jednego z nauczycieli. Mówiliśmy na niego „Szejki” i Panią Ciesielkową. Nauczyciele czasem bili nas linijka po rękach to ja uciekałam z tymi rękami i śmiałam się. Była ze mnie rozrabiara w szkole. Do V klasy poszłam do „Perły” – to szkoła podstawowa od 4 klasy do 8. Wcześniej ta podstawówka koło kościoła była od klasy 1-3, a Perła 4-8.

Jurek, Danek, Józka, Hanka, Zośka – to była nasza banda. Koło kamieniołomu gdzie często chodziliśmy był taki plac, gdzie chodziliśmy po śniadaniu wszyscy i tam się bawiliśmy. Ten plac znajdował się przy górze Jarmuta. Teraz tam jest stadion miejski. Chodziliśmy też nad wodę, mówiliśmy na basen. To była taka zapora, kaskada na Grajcarki i tam się kąpaliśmy” – wspomina Pani Irena.

Wśród wspomnień z czasów osady jest jeszcze jedno związane z wyjazdem i statystowaniem do filmu o czasach II wojny światowej w obozie Auschwitz. „Jak miałam skończone 14 lat zabrali nas wszystkich z osady i pojechaliśmy do Oświęcimia. Tam na terenie dawnego obozu koncentracyjnego kręcili film o Romach przebywających na terenie Auschwitz podczas wojny. W tym filmie byli też Romowie z Nowego Sącza. Spaliśmy wtedy w tych barakach obozowych” – wspomina Irena.

Dzisiaj życie Romów w Szczawnicy wygląda zupełnie inaczej. W 2009 roku, w ramach Rządowego Programu na Rzecz Społeczności Romskiej rozpoczęto budowę nowego budynku mieszkalnego dla czterech romskich rodzin. Nowy dom powstał nad potokiem Grajcarek, na obrzeżach miasta przy ul. Szlachtowskiej, a jego budowa kosztowała wówczas 85 tysięcy złotych. Realizacja tego projektu miała na celu poprawę warunków życia Romów oraz ich integrację ze społeczeństwem. W ramach inwestycji wyburzono stare, drewniane baraki (domki) zamieszkiwane dotychczas przez Romów, aby zapobiec dalszemu osiedlaniu się w nich rodzin romskich. Dziś społeczność romska w Szczawnicy jest dobrze zintegrowana z lokalnym społeczeństwem. Romowie są traktowani z szacunkiem i nie ma większych problemów z ich udziałem w życiu społecznym miasta.

Osadę romską przy ul. Szlachtowskiej w Szczawnicy od lat 60. XX wieku zamieszkiwało kilkadziesiąt osób. W tym gronie znaleźli się m.in. przedstawiciele rodzin Ondyczów, Pawłowskich i Mirgów.

Józef i Regina Ondycz – pradziadkowie Dominik Żuraw od strony dziadka i ich dzieci : Karol, Kaźmierz, Maria, Zygmunt, Hanna, Helena
Anna i Jan Ondycz i ich dzieci : Andrzej, Józef, Rozalia, Władysław, Ludwig (zmarł w Oświęcimiu), Stanisław
Dziadek Kazek  – (dziadkowie ślubu nie mieli) – dzieci: Irena ( moja mama ), Nina, Sylwia, Edyta, Daniel, Zbyszek, Darek, Bernadeta, Małgorzata,
Babcia Rozalia – Franciszek, Irena, Danuta, Krystyna

Jedyny dom który pozostał ze starej romskiej osady przy ul. Szlachtowskiej w Szczawnicy /Fot. Roman Ondycz

Marzena Mordarska – Czuchra

Redakcja portalu mojepieniny.pl składa podziękowania Pani Dominice Żuraw i Pani Irenie Żuraw za wspomnienia i udostępnienia materiałów dzięki którym mógł powstać ten artykuł.

Artykuł ukazał się po raz pierwszy na portalu mojepieniny.pl 15 kwietnia 2025 roku

Shares
Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest

AKTUALNOŚCI

PILNE! Strzelał do policjantów w Krakowie! 39-latek zatrzymany. Był wcześniej skazany za zabójstwo

1972. Redyk w Szczawnicy i obraz uzdrowiska sprzed 50 lat – FILM

Święto Niepodległości w Gminie Czorsztyn. Uroczystości odbyły się w Kluszkowcach

Kupił Mercedesa, ale zapomniał o prawie jazdy. 18-latek zatrzymany przez policję

Dawna mleczarnia w Jaworkach. Historia zakładu, który przez dziesięciolecia przetwarzał mleko z pienińskich hal

Tak rodziła się w 1918 roku niepodległość w Pieninach i na Podhalu

Narodowe Święto Niepodległości w Krościenku nad Dunajcem. Mieszkańcy wspólnie uczcili 108. rocznicę odzyskania wolności

AKTUALNOŚCI

Groźny pożar w miejscowości Bór. Spłonęły zabudowania gospodarcze, ogień objął także dom mieszkalny

Śmiertelny wypadek lawinowy na Żółtej Turni.

Tragiczny wypadek w Obidowej. Nie żyje dwóch mężczyzn. Ciągnik stoczył się ze stromego zbocza

Chute Slovenska v Sromowciach Wyżnych! Prvé kulinárske workshopy sú za nami

PILNE! Strzelał do policjantów w Krakowie! 39-latek zatrzymany. Był wcześniej skazany za zabójstwo

1972. Redyk w Szczawnicy i obraz uzdrowiska sprzed 50 lat – FILM

HISTORIA

1972. Redyk w Szczawnicy i obraz uzdrowiska sprzed 50 lat – FILM

Dawna mleczarnia w Jaworkach. Historia zakładu, który przez dziesięciolecia przetwarzał mleko z pienińskich hal

Tak rodziła się w 1918 roku niepodległość w Pieninach i na Podhalu

54 lata temu w nowotarskich zakładach „Podhale” wyprodukowano stumilionową parę butów

Flisacy podziękowali za udany sezon. Pielgrzymka do Dąbrowy Tarnowskiej i uroczysta msza święta w Sromowcach Wyżnych

1984. Szlachtowa na archiwalnych fotografiach

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

HISTORIA

1972. Redyk w Szczawnicy i obraz uzdrowiska sprzed 50 lat – FILM

Dawna mleczarnia w Jaworkach. Historia zakładu, który przez dziesięciolecia przetwarzał mleko z pienińskich hal

Tak rodziła się w 1918 roku niepodległość w Pieninach i na Podhalu

54 lata temu w nowotarskich zakładach „Podhale” wyprodukowano stumilionową parę butów

Flisacy podziękowali za udany sezon. Pielgrzymka do Dąbrowy Tarnowskiej i uroczysta msza święta w Sromowcach Wyżnych

1984. Szlachtowa na archiwalnych fotografiach

POZNAJ PIENINY

Przełom Dunajca – największa atrakcja Pienin

Majówka tuż, tuż ! Największe atrakcje Pienin – co warto zobaczyć?

Zamek w Czorsztynie

Trzy Korony

Zamek „Dunajec” w Niedzicy

Przełom Dunajca

POZNAJ PIENINY

Przełom Dunajca – największa atrakcja Pienin

Majówka tuż, tuż ! Największe atrakcje Pienin – co warto zobaczyć?

Zamek w Czorsztynie

Trzy Korony

Zamek „Dunajec” w Niedzicy

Przełom Dunajca

KRONIKA POLICYJNA

Wyrwał kobiecie telefon i groził świadkowi „bronią”. 29-latek zatrzymany w Krościenku

Śmiertelne potrącenie w Nowym Sączu. 21-latek jechał co najmniej 120 km/h. W tle prawdopodobny nielegalny wyścig

14 zarzutów i 3 miesiące aresztu. 23-latek odpowie m.in. za rozbój i atak na ratownika

Nocny pożar sauny w Czorsztynie. Strażacy ruszyli do akcji o 3:18

Wyrwał kobiecie telefon i groził świadkowi „bronią”. 29-latek zatrzymany w Krościenku

Śmiertelne potrącenie w Nowym Sączu. 21-latek jechał co najmniej 120 km/h. W tle prawdopodobny nielegalny wyścig

14 zarzutów i 3 miesiące aresztu. 23-latek odpowie m.in. za rozbój i atak na ratownika

KRONIKA POLICYJNA

Wyrwał kobiecie telefon i groził świadkowi „bronią”. 29-latek zatrzymany w Krościenku

Śmiertelne potrącenie w Nowym Sączu. 21-latek jechał co najmniej 120 km/h. W tle prawdopodobny nielegalny wyścig

14 zarzutów i 3 miesiące aresztu. 23-latek odpowie m.in. za rozbój i atak na ratownika

Nocny pożar sauny w Czorsztynie. Strażacy ruszyli do akcji o 3:18

Policja uderzyła w narkobiznes! Zabezpieczono znaczne ilości narkotyków, zatrzymano mężczyznę

Tragiczny finał poszukiwań polskiego turysty. 27-latek nie wrócił z wyprawy w Tatry

SZCZAWNICA

1972. Redyk w Szczawnicy i obraz uzdrowiska sprzed 50 lat – FILM

Dawna mleczarnia w Jaworkach. Historia zakładu, który przez dziesięciolecia przetwarzał mleko z pienińskich hal

Obchody Narodowego Święta Niepodległości w Szczawnicy

Nowy Ośrodek Zdrowia w Szczawnicy oficjalnie otwarty. Inwestycja kosztowała blisko 11,5 mln zł

Flisacy podziękowali za udany sezon. Pielgrzymka do Dąbrowy Tarnowskiej i uroczysta msza święta w Sromowcach Wyżnych

1984. Szlachtowa na archiwalnych fotografiach

Święto Łucji w Szczawnicy. Szczawnica przegoni złe moce! Najgłośniejsze święto w Polsce wraca z góralskim przytupem!

SZCZAWNICA

1972. Redyk w Szczawnicy i obraz uzdrowiska sprzed 50 lat – FILM

Dawna mleczarnia w Jaworkach. Historia zakładu, który przez dziesięciolecia przetwarzał mleko z pienińskich hal

Obchody Narodowego Święta Niepodległości w Szczawnicy

Nowy Ośrodek Zdrowia w Szczawnicy oficjalnie otwarty. Inwestycja kosztowała blisko 11,5 mln zł

Flisacy podziękowali za udany sezon. Pielgrzymka do Dąbrowy Tarnowskiej i uroczysta msza święta w Sromowcach Wyżnych

1984. Szlachtowa na archiwalnych fotografiach

KROŚCIENKO

Tak rodziła się w 1918 roku niepodległość w Pieninach i na Podhalu

Narodowe Święto Niepodległości w Krościenku nad Dunajcem. Mieszkańcy wspólnie uczcili 108. rocznicę odzyskania wolności

Odeszła Anna Oleś. Pozostawiła po sobie piękno zapisane w hafcie i miłość do pienińskiej tradycji

Nietrzeźwy motorowerzysta zatrzymany przez policjantów z Krościenka nad Dunajcem

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

Blisko 250 tys. zł na zasilanie awaryjne remiz OSP w gminie Krościenko nad Dunajcem

VIII Puchar Janosika w Krościenku nad Dunajcem. Sportowe emocje i widowiskowe akrobacje

KROŚCIENKO

Tak rodziła się w 1918 roku niepodległość w Pieninach i na Podhalu

Narodowe Święto Niepodległości w Krościenku nad Dunajcem. Mieszkańcy wspólnie uczcili 108. rocznicę odzyskania wolności

Odeszła Anna Oleś. Pozostawiła po sobie piękno zapisane w hafcie i miłość do pienińskiej tradycji

Nietrzeźwy motorowerzysta zatrzymany przez policjantów z Krościenka nad Dunajcem

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

Blisko 250 tys. zł na zasilanie awaryjne remiz OSP w gminie Krościenko nad Dunajcem

CZORSZTYN

Flisacy podziękowali za udany sezon. Pielgrzymka do Dąbrowy Tarnowskiej i uroczysta msza święta w Sromowcach Wyżnych

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

Leszek Bajorek-Fiałkowski – wieloletni Prezes Zarządu Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. zakończył karierę zawodową

Kto będzie obsługiwał Zamek Czorsztyn przez najbliższe dwa lata? Pieniński Park Narodowy ogłosił przetarg. Są konkretne wymagania!

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

57 minut i 53 sekundy! Mieszkaniec gminy Czorsztyn z rewelacyjnym wynikiem w Budapeszcie

Kładka pieszo-rowerowa w Sromowcach Niżnych zostanie wyremontowana. Gmina Czorsztyn realizuje projekt polsko-słowacki

CZORSZTYN

Flisacy podziękowali za udany sezon. Pielgrzymka do Dąbrowy Tarnowskiej i uroczysta msza święta w Sromowcach Wyżnych

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

Leszek Bajorek-Fiałkowski – wieloletni Prezes Zarządu Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. zakończył karierę zawodową

Kto będzie obsługiwał Zamek Czorsztyn przez najbliższe dwa lata? Pieniński Park Narodowy ogłosił przetarg. Są konkretne wymagania!

334 517 turystów popłynęło z flisakami Dunajcem! To trzeci najlepszy sezon w historii pienińskiego spływu

57 minut i 53 sekundy! Mieszkaniec gminy Czorsztyn z rewelacyjnym wynikiem w Budapeszcie

OCHOTNICA DOLNA

Ochotnica Dolna: historia, zabytki i gorczańska architektura

82. rocznica Bitwy Ochotnickiej

Owce wróciły z hal. Jesienny redyk w Ochotnicy Górnej

Zaczęło się od jednego gorsetu. Dziś ma ich na koncie ponad 100. Historia pracowni „Niezapominajka” z Ochotnicy Dolnej

Pasieka w Dolinie Gorca z I miejscem podczas AGROPROMOCJI 2026

1 września 1939: wybuch II wojny światowej na Podhalu i w Pieninach

XXX Watra Ochotnicka i XV-lecie Bacówki u Bucka. Wielkie święto w Ochotnicy Górnej

OCHOTNICA DOLNA

Ochotnica Dolna: historia, zabytki i gorczańska architektura

82. rocznica Bitwy Ochotnickiej

Owce wróciły z hal. Jesienny redyk w Ochotnicy Górnej

Zaczęło się od jednego gorsetu. Dziś ma ich na koncie ponad 100. Historia pracowni „Niezapominajka” z Ochotnicy Dolnej

Pasieka w Dolinie Gorca z I miejscem podczas AGROPROMOCJI 2026

1 września 1939: wybuch II wojny światowej na Podhalu i w Pieninach

ŁAPSZE NIŻNE

Flisacy podziękowali za udany sezon. Pielgrzymka do Dąbrowy Tarnowskiej i uroczysta msza święta w Sromowcach Wyżnych

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

Cmentarz żydowski w Niedzicy

Leszek Bajorek-Fiałkowski – wieloletni Prezes Zarządu Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. zakończył karierę zawodową

Cmentarz choleryczny w Niedzicy

Zagadka. Co to za obiekt ?

Maria Wiśmierska – bohaterka Niepodległej

Kościół we Frydmanie – historia zapisana w murach

Falsztyn na Szlaku Polsko-Węgierskim – odsłonięcie tablicy poświęconej rodzinie Jungenfeldów

Ćwiczenia „TAMA 2026” – w Niedzicy i Sromowcach Wyżnych służby doskonaliły współdziałanie w sytuacji kryzysowej

ŁAPSZE NIŻNE

Flisacy podziękowali za udany sezon. Pielgrzymka do Dąbrowy Tarnowskiej i uroczysta msza święta w Sromowcach Wyżnych

614 lat temu ustanowiony został Zastaw Spiski

Cmentarz żydowski w Niedzicy

Leszek Bajorek-Fiałkowski – wieloletni Prezes Zarządu Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. zakończył karierę zawodową

Cmentarz choleryczny w Niedzicy

Zagadka. Co to za obiekt ?

REGION

54 lata temu w nowotarskich zakładach „Podhale” wyprodukowano stumilionową parę butów

OSCYPEK Z RUSINOWEJ POLANY NAJLEPSZY! BACA STANISŁAW RYCHTARCIK Z PRESTIŻOWYM WYRÓŻNIENIEM

„Wasz kolega już u mnie był i zabrał pieniądze”. Seniorka z Czarnego Dunajca straciła 91 tys. złotych!

11 sierpnia – Dzień Konserwatora Zabytków

54 lata temu w nowotarskich zakładach „Podhale” wyprodukowano stumilionową parę butów

OSCYPEK Z RUSINOWEJ POLANY NAJLEPSZY! BACA STANISŁAW RYCHTARCIK Z PRESTIŻOWYM WYRÓŻNIENIEM

„Wasz kolega już u mnie był i zabrał pieniądze”. Seniorka z Czarnego Dunajca straciła 91 tys. złotych!

REGION

54 lata temu w nowotarskich zakładach „Podhale” wyprodukowano stumilionową parę butów

OSCYPEK Z RUSINOWEJ POLANY NAJLEPSZY! BACA STANISŁAW RYCHTARCIK Z PRESTIŻOWYM WYRÓŻNIENIEM

„Wasz kolega już u mnie był i zabrał pieniądze”. Seniorka z Czarnego Dunajca straciła 91 tys. złotych!

11 sierpnia – Dzień Konserwatora Zabytków

192 rowerzystów i 25 użytkowników hulajnóg zostało skontrolowanych przez policję. Czterech pijanych rowerzystów zapłaci po 2500 zł

1934. Powódź stulecia na Podhalu i w Pieninach. Rzeką płynęły domy i kołyski z dziećmi

MATERIAŁY SPONSOROWANE

Jak krok po kroku wypożyczyć kontener na gruz od sprawdzonej firmy?

Dlaczego przygotowanie powierzchni decyduje o skuteczności badań penetracyjnych?

Odszkodowanie a zadośćuczynienie – dlaczego nie są tym samym?

Porsche pod kontrolą. Jakie elementy eksploatacji wymagają największej uwagi?

Od kiedy tachografy w busach stają się obowiązkowe i jakie firmy obejmują przepisy? Wyjaśniamy!

Trwała posadzka w intensywnie użytkowanym obiekcie? Polerowanie betonu w logistyce wyjaśniamy krok po kroku

MATERIAŁY SPONSOROWANE

Jak krok po kroku wypożyczyć kontener na gruz od sprawdzonej firmy?

Dlaczego przygotowanie powierzchni decyduje o skuteczności badań penetracyjnych?

Odszkodowanie a zadośćuczynienie – dlaczego nie są tym samym?

Porsche pod kontrolą. Jakie elementy eksploatacji wymagają największej uwagi?

Od kiedy tachografy w busach stają się obowiązkowe i jakie firmy obejmują przepisy? Wyjaśniamy!

Trwała posadzka w intensywnie użytkowanym obiekcie? Polerowanie betonu w logistyce wyjaśniamy krok po kroku