Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Niedzicy to nie tylko zabytkowa świątynia – to prawdziwa perła sztuki sakralnej, która od wieków zachwyca wiernych, turystów oraz miłośników historii i kultury. Położony w sercu malowniczego Spisza, otoczony zapierającymi dech w piersiach krajobrazami, kościół kryje w sobie niezwykłe dzieła sztuki oraz fascynującą historię, która przenosi odwiedzających w magiczny świat średniowiecza i baroku.
Historia – fundament wyjątkowości
Początki kościoła sięgają przełomu XIII i XIV wieku. Jego fundatorem był Kokosz Berzeviczy, szlachcic z bogatego węgierskiego rodu, który jednocześnie rozpoczął budowę pobliskiego zamku niedzickiego. Pierwsze wzmianki o świątyni pochodzą z 1325 roku, kiedy to fundator przekazał kościół kartuzom z Czerwonego Klasztoru. Budowla była wielokrotnie niszczona – między innymi podczas najazdu tatarskiego w 1287 roku – i odbudowywana. Kamienna bryła kościoła zachowała charakterystyczny gotycki styl: jest jednonawowa, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium przykrytym sklepieniem krzyżowo-żebrowym.
Przez wieki wnętrze świątyni podlegało licznym przebudowom. Najważniejsza z nich miała miejsce w XVIII wieku, kiedy to kościół zyskał bogaty wystrój w stylu późnobarokowym. Dziś gotycka konstrukcja harmonijnie łączy się z pełnym przepychu barokowym wystrojem, tworząc unikatową przestrzeń sakralną.
Arcydzieła sztuki sakralnej
Wnętrze kościoła to prawdziwa skarbnica dzieł sztuki. Już w średniowieczu świątynia była zdobiona polichromiami – do dziś zachowały się gotyckie malowidła ścienne w prezbiterium, przedstawiające sceny Ukrzyżowania oraz „Tronu Łaski” z lat około 1390–1420. Na szczególną uwagę zasługuje gotycki tryptyk św. Bartłomieja Apostoła z połowy XV wieku, ukazujący legendę męczeństwa patrona świątyni w Indiach. Choć boczne skrzydła tryptyku znajdują się dziś w Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie, centralny fragment można podziwiać bezpośrednio w Niedzicy, co nadaje miejscu niepowtarzalny klimat i historyczną wartość.
Barokowy wystrój uzupełnia imponujący, dwukondygnacyjny ołtarz główny z XVIII wieku, którego centralnym elementem jest malowidło św. Bartłomieja w czerwonym płaszczu autorstwa Szymona Kawalskiego. Ołtarz otaczają rzeźby aniołów-kariatyd oraz postaci świętych – Piotra, Pawła oraz królów węgierskich: św. Stefana i św. Władysława. W prezbiterium znajdują się także rokokowe ołtarze boczne, barokowa ambona i chrzcielnica, które dopełniają bogactwa dekoracji. Całość wnętrza emanuje mistyczną atmosferą, pełną skupienia, modlitwy i barokowego piękna.
Odnowiony blask: prace konserwatorskie 2024–2025
W ostatnich latach, w ramach rządowego programu „Odbudowa Zabytków”, przeprowadzono gruntowną renowację wnętrza kościoła. W latach 2024–2025 odświeżono polichromie z 1912 roku, usunięto warstwy brudu i pyłu, a także zabezpieczono tynki i malowidła, przywracając świątyni pełen blask. Prace konserwatorskie zakończono odbiorem końcowym na przełomie 2024 i 2025 roku, dzięki czemu malowidła są dziś wyraźne i czytelne jak nigdy wcześniej. Kościół zachwyca ciepłymi, nasyconymi kolorami oraz bogactwem detali, które oddają ducha minionych epok.
Duchowa oaza i atrakcja turystyczna
Kościół św. Bartłomieja jest aktywną parafią archidiecezji krakowskiej, skupiającą lokalną społeczność, która od wieków pielęgnuje przy nim tradycje religijne. To miejsce modlitwy, rekolekcji i odpustów, które nie traci swojego znaczenia w życiu duchowym mieszkańców Niedzicy i okolic.
Jednocześnie kościół stanowi ważny punkt na turystycznej mapie regionu. Położony w bliskim sąsiedztwie jeziora Czorsztyńskiego, Pienińskiego Parku Narodowego oraz malowniczego Dunajca, przyciąga zarówno pątników, jak i miłośników historii, architektury i przyrody. W okolicy znajduje się także słynny zamek niedzicki, co czyni to miejsce idealnym przystankiem podczas wycieczek po Spiszu i Pieninach.
Kościół gości także wydarzenia kulturalne, na przykład koncerty muzyki sakralnej w ramach Festiwalu „Barok na Spiszu”, podkreślając swoją rolę jako centrum życia duchowego i artystycznego regionu.
Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Niedzicy to prawdziwa perła zabytkowego Spisza – miejsce, w którym historia, sztuka i duchowość spotykają się, tworząc wyjątkową atmosferę. To jedno z tych miejsc, które udowadnia, że Pan Bóg ma swoje ulubione zakątki, gdzie czuwa nad ludźmi i kulturą od wieków.
Źródła: visitmalopolska.pl, parafianiedzica.pl
