11 czerwca 2026 roku, w dniu swoich 75. urodzin, zmarł Jan Brzeźny – jeden z najwybitniejszych polskich kolarzy szosowych, dwukrotny zwycięzca Tour de Pologne, olimpijczyk i wielokrotny mistrz kraju. Ostatnie lata życia spędził w Ochotnicy Dolnej, do której wrócił, podążając śladami rodzinnych korzeni.
Informację o śmierci sportowca przekazał Polski Związek Kolarski. Środowisko kolarskie pożegnało go z ogromnym żalem. Prezes PZKol Marek Leśniewski napisał: „Żegnaj przyjacielu. Byłeś wybitnym kolarzem”.
Jan Brzeźny urodził się 11 czerwca 1951 roku w Olesznej na Dolnym Śląsku. Swoją przygodę z kolarstwem rozpoczął w Ludowych Zespołach Sportowych, gdzie pierwsze treningi prowadził z nim trener Stefan Wiązowski. W latach 1972–1973 reprezentował Legię Warszawa, a następnie związał się z Dolmelem Wrocław, w barwach którego odniósł największe sukcesy sportowe.
Choć przez lata bywał porównywany do Ryszarda Szurkowskiego, Jan Brzeźny wypracował własną, silną pozycję w historii polskiego kolarstwa. Był zawodnikiem niezwykle regularnym, skutecznym i cenionym zarówno w kraju, jak i na międzynarodowych trasach.
W swojej karierze zdobył aż 18 medali mistrzostw Polski, w tym osiem tytułów mistrzowskich.
8-krotny Mistrz Polski
- szosa indywidualnie (1976, 1981)
- wyścig górski (1976)
- wyścig dwójek (1981)
- szosa drużynowo (1972, 1973, 1975, 1976)
4-krotny Wicemistrz Polski
- szosa indywidualnie (1978)
- wyścig górski (1977)
- szosa drużynowo (1980, 1981)
6-krotny Brązowy Medalista Mistrzostw Polski
- szosa indywidualnie (1980)
- wyścig górski (1978)
- wyścig dwójek (1973)
- szosa drużynowo (1974, 1977, 1978)
Największe sukcesy odnosił również na arenie międzynarodowej.
Tour de Pologne
- zwycięzca w latach 1978 i 1981
- 2 miejsce w 1976 roku
- 7 miejsce w 1972 roku
- 9 miejsce w 1980 roku
Wyścig Pokoju
- uczestnik czterech edycji
- 14 miejsce (1974)
- 11 miejsce (1975)
- 16 miejsce (1977)
- 10 miejsce (1980)
Mistrzostwa Świata
- Montreal 1974 – 37. miejsce
- San Cristóbal 1977 – 28. miejsce
- Nürburgring 1978 – 54. miejsce
- Praga 1981 – reprezentant Polski
Najważniejsze sukcesy zagraniczne
- Tour de Vaucluse 1974 – zwycięstwo
- Tour du Loir-et-Cher 1975 – zwycięstwo
- Tour de l’Avenir 1974 – 6. miejsce
- Circuit de la Sarthe – 2. miejsce (1975), 3. miejsce (1977)
- Dookoła Anglii – zwycięstwo (1978), 4. miejsce (1976), 5. miejsce (1981)
- Dookoła Dolnej Saksonii 1978 – 2. miejsce
- Dookoła Słowacji 1979 – 2. miejsce
- Alcantara Meksyk 1979 – 4. miejsce
Choć urodził się na Dolnym Śląsku, historia jego rodziny była silnie związana z Ochotnicą. To właśnie tutaj sięgały jego korzenie, a losy bliskich wpisane były w tragiczne wydarzenia II wojny światowej, w tym dramatyczną pacyfikację wsi podczas tzw. Krwawej Wigilii w 1944 roku.
Po zakończeniu kariery sportowej Jan Brzeźny zdecydował się osiąść w Ochotnicy Dolnej. Wśród gorczańskich szczytów znalazł spokój, którego przez lata brakowało w życiu zawodowego sportowca. Mieszkańcy znali go przede wszystkim jako serdecznego i skromnego sąsiada. Nie podkreślał swoich sukcesów, choć wszyscy wiedzieli, że za bramą mieszka jeden z najwybitniejszych polskich kolarzy.
Dom Brzeźnych stał się miejscem spotkań dawnych mistrzów dwóch kółek. Bywali tu m.in. Ryszard Szurkowski i Stanisław Lang, a rozmowy o sporcie, rywalizacji i dawnych czasach trwały godzinami.
W 2010 roku Jan Brzeźny został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi za osiągnięcia sportowe i działalność na rzecz polskiego kolarstwa. Było to oficjalne potwierdzenie uznania dla jego wieloletniej pracy i sukcesów.
Prywatnie był również wujkiem Pauliny Brzeźnej-Bentkowskiej, jednej z najbardziej utytułowanych polskich kolarek, która kontynuowała rodzinne tradycje i związała swoje życie ze sportem.
Jan Brzeźny odszedł po długiej chorobie. Los sprawił, że jego życie zatoczyło symboliczne koło – rozpoczęło się i zakończyło tego samego dnia. Urodził się 11 czerwca 1951 roku i odszedł dokładnie 75 lat później.
Pozostanie w pamięci jako wielki mistrz polskiego kolarstwa, człowiek sukcesu, ale także skromny mieszkaniec Ochotnicy, który po latach sportowej chwały wrócił do miejsca, z którym związane były jego rodzinne korzenie.
źródło: UG Ochotnica Dolna
