Gmina Czorsztyn zakończyła 2025 rok z nadwyżką budżetową w wysokości 3,02 mln zł, zmniejszyła zadłużenie o 29,3 proc., a na inwestycje przeznaczyła 14,15 mln zł. W autorskim Indeksie Zdrowia Finansowego Open Books samorząd otrzymał 61 punktów na 100 i ocenę „Dobry”. „Sytuacja Gminy Czorsztyn to nie jest przypadek, ale efekt naszej strategii” – mówi wójt Anteta Markus
Jak wygląda sytuacja finansowa Gminy Czorsztyn? Najnowsze dane za 2025 rok pokazują kilka istotnych, pozytywnych zmian.
Dochody gminy wyniosły 62,39 mln zł, natomiast wydatki zamknęły się kwotą 59,36 mln zł. Według danych Open Books budżet zakończył się więc nadwyżką w wysokości 3,02 mln zł. Rok wcześniej nadwyżka wynosiła 426 tys. zł.
Jednocześnie dochody wzrosły w stosunku do 2024 roku o 2,13 mln zł, czyli 3,5 proc., podczas gdy wydatki były niższe o 466 tys. zł, czyli 0,8 proc.
Zadłużenie niższe o prawie 30 procent
Jednym z najbardziej wyraźnych elementów danych za 2025 rok jest spadek zadłużenia.
Na koniec roku zadłużenie Gminy Czorsztyn wynosiło 6,50 mln zł. W porównaniu z 2024 rokiem było niższe o 2,70 mln zł, czyli o 29,3 proc.
Dla porównania Open Books wskazuje, że najwyższy poziom zadłużenia w prezentowanej historii wyniósł 11,10 mln zł w 2023 roku.
Obecny poziom zadłużenia odpowiada 12,6 proc. dochodów bieżących. Open Books podkreśla przy tym, że jest to wskaźnik orientacyjny i nie należy go utożsamiać z ustawowym limitem zadłużenia wynikającym z art. 243 ustawy o finansach publicznych.
Ponad 14 mln zł na inwestycje
Na szczególną uwagę zasługują również wydatki inwestycyjne.
W 2025 roku Gmina Czorsztyn przeznaczyła na inwestycje 14,15 mln zł, co stanowiło 23,8 proc. wszystkich wydatków.
Plan inwestycyjny zakładał wydatki na poziomie 14,71 mln zł. Wykonano 14,15 mln zł, czyli 96,2 proc. planu.
Oznacza to, że przy jednoczesnym ograniczaniu zadłużenia gmina realizowała również znaczący program inwestycyjny.
Ponad 6,5 mln zł nadwyżki operacyjnej
Dane pokazują także dodatni wynik operacyjny. Dochody bieżące wyniosły 51,77 mln zł, a wydatki bieżące 45,22 mln zł. Open Books wylicza na tej podstawie 6,55 mln zł wyniku operacyjnego. Według analizy serwisu dochody bieżące pokrywały więc bieżące koszty funkcjonowania gminy, a wynik operacyjny był dodatni.
Oświata największą pozycją budżetu
Największą część wydatków Gminy Czorsztyn w 2025 roku stanowiła oświata i wychowanie – 20,89 mln zł, czyli 35,2 proc. wydatków. Kolejne znaczące pozycje to administracja publiczna, gospodarka komunalna i ochrona środowiska, transport i łączność, rodzina oraz bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa.
61 punktów i ocena „Dobry”
Open Books poddał również finanse Czorsztyna własnej analizie w ramach Indeksu Zdrowia Finansowego. Gmina otrzymała 61 punktów na 100, a jej wynik został określony jako „Dobry”.
W zestawieniu Open Books Czorsztyn zajmuje 804. miejsce na 1453 gminy wiejskie. W województwie małopolskim jest natomiast na 71. miejscu spośród 119 gmin wiejskich.
Warto jednak bardzo wyraźnie zaznaczyć, że nie jest to oficjalny ranking Ministerstwa Finansów. 61 punktów to wynik autorskiego indeksu stworzonego przez Open Books.
Kto przygotował ranking i skąd pochodzą dane?
To ważne rozróżnienie. Ranking i Indeks Zdrowia Finansowego przygotował Open Books, który określa się jako niezależny serwis obywatelski. Na stronie projektu jako autor wskazany jest Paweł Wywrot. Serwis zaznacza, że nie jest częścią administracji rządowej ani samorządowej. Jednocześnie same dane finansowe wykorzystane do analizy pochodzą z oficjalnych sprawozdań.
Open Books wskazuje jako źródła:
- Rb-28S – Ministerstwo Finansów – wykonanie wydatków,
- Rb-27S – Ministerstwo Finansów – wykonanie dochodów,
- Rb-Z/Rb-ZTD – Ministerstwo Finansów – zadłużenie,
- Rb-NDS – Ministerstwo Finansów – dane dotyczące wyniku budżetu,
- GUS BDL – dane dotyczące liczby mieszkańców.
Open Books podaje również, że wykorzystuje dane ze sprawozdań kwartalnych przekazywanych do Ministerstwa Finansów przez system BeSTi@, a wykonanie za IV kwartał traktuje jako pełne wykonanie roczne.
Wyniki, które zwracają uwagę
Z samych danych za 2025 rok wyłania się obraz samorządu, który zmniejszył zadłużenie, zakończył rok z nadwyżką, utrzymał dodatni wynik operacyjny i jednocześnie przeznaczył ponad 14 mln zł na inwestycje.
Do tego dochodzi wysoki, sięgający 96,2 proc., poziom wykonania planu inwestycyjnego.
Wójt: „To nie jest dzieło przypadku”
Do wyników odniosła się wójt Gminy Czorsztyn Aneta Markus, podkreślając znaczenie zarówno stabilności finansowej, jak i realizowanych inwestycji.
– Bardzo cieszy stabilna pozycja naszego samorządu, zarówno pod względem finansowym, jak również wskaźników rozwoju na podstawie realizowanych inwestycji. Szczególnie zadowoleni jesteśmy z faktu, że przy jednoczesnej redukcji zadłużenia o ponad 29 proc. w zaledwie jeden rok udało się zrealizować inwestycje na ponad 14 mln zł, co świadczy m.in. o skutecznym pozyskiwaniu środków zewnętrznych, bez czego tak dynamiczny rozwój nie byłby możliwy.
Wójt podkreśla, że prezentowane wyniki są efektem przyjętego przez samorząd kierunku działania.
– Prezentowane wskaźniki finansowe za 2025 rok nie są dziełem przypadku. To bezpośredni skutek konsekwentnie realizowanej strategii oraz jasnego kierunku działań, który jako samorząd, wspólnie z Radą Gminy, obraliśmy ponad dwa lata temu i który staramy się konsekwentnie realizować z każdym dniem.
Jak zaznacza Aneta Markus, strategia zakłada zrównoważony rozwój poszczególnych sołectw.
– Strategia ta opiera się na zrównoważonym rozwoju każdego z sołectw, przy uwzględnieniu specyfiki i unikalnego charakteru każdego z nich, tak by ostatecznie tworzyły kompletną i silną wspólnotę atrakcyjną zarówno dla mieszkańców, jak również odwiedzających nas turystów.
Wójt zwraca również uwagę na pracę wielu osób zaangażowanych w funkcjonowanie samorządu.
– Za przedstawioną statystyką kryje się praca wielu ludzi – od pracowników, przez radnych, po sołtysów. Za tę współpracę na co dzień dziękuję.
Co pokazują liczby?
Najważniejsze dane za 2025 rok są jednoznaczne: 62,39 mln zł dochodów, 59,36 mln zł wydatków, 3,02 mln zł nadwyżki, 6,50 mln zł zadłużenia, 14,15 mln zł wydatków inwestycyjnych i 6,55 mln zł nadwyżki operacyjnej.
Do tego zadłużenie w ciągu roku zmniejszyło się o 29,3 proc.
Trzeba jednak pamiętać o właściwej interpretacji: dane finansowe pochodzą z oficjalnych sprawozdań Ministerstwa Finansów, natomiast ocena 61 punktów i określenie „Dobry” są elementem autorskiej metodologii Open Books.
Źródło danych: Open Books, dane za 2025 rok; Ministerstwo Finansów (BeSTi@), GUS BDL.
Krzysztot Czuchra
Podczas pisania artykułu korzystałem z narzędzi AI.
