Frydman to mała miejscowość w południowej Polsce, położona w województwie małopolskim, w gminie Łapsze Niżne, niedaleko granicy ze Słowacją. Jej historia sięga średniowiecza i jest ściśle związana z regionem Spisza, na którym znajduje się Frydman. Spisz to kraina historyczna, która przez wieki znajdowała się pod wpływem wielu kultur i państw, co miało duży wpływ na dzieje Frydmana.
Frydman został założony w XIII wieku, prawdopodobnie przez niemieckich kolonistów sprowadzonych na te tereny przez węgierskich władców. W tym czasie Spisz znajdował się w granicach Królestwa Węgier, a Frydman stanowił ważny punkt na trasie handlowej łączącej Polskę i Węgry. Miasto, a właściwie wieś, była siedzibą sołectwa oraz jednym z centrów administracyjnych Spisza.
W 1412 roku miało miejsce wydarzenie, które znacząco wpłynęło na losy Frydmana i całego regionu Spisza. Król Polski Władysław Jagiełło, w ramach umowy z królem Węgier Zygmuntem Luksemburskim, pożyczył mu dużą sumę pieniędzy, a jako zastaw Węgry przekazały Polsce 13 miast i wsi Spisza, w tym Frydman. To wydarzenie znane jest jako tzw. „Zastaw spiski”. W praktyce oznaczało to, że te tereny przez wieki znajdowały się pod zarządem polskim, mimo formalnej przynależności do Węgier.
Frydman otrzymał status miasteczka od XVII w. – posiadał własną pieczęć miejską, choć faktycznie był wsią targowo-rzemieślniczą. Osada miała kształt prostokąta z placem pośrodku.
W XIX wieku Frydman, podobnie jak reszta Spisza, był częścią Austro-Węgier, ale po I wojnie światowej, w wyniku traktatu z Trianon (1920), teren Spisza, w tym Frydman, ostatecznie trafił do Polski. W okresie międzywojennym wieś stała się integralną częścią polskiej rzeczywistości, choć nadal była zamieszkana przez ludność mieszaną etnicznie, w tym Polaków, Niemców i Słowaków. W latach 1939–1945 Frydman znalazł się pod rządami Pierwszej Republiki Słowackiej.
Podczas II wojny światowej Frydman został wcielony do III Rzeszy, a jego mieszkańcy, podobnie jak wielu innych w regionie, przeżyli trudne lata okupacji. Po wojnie wieś wróciła do Polski.
6 lipca 1957 r. we wsi wybuchł groźny pożar, w którym spłonęły 23 domy mieszkalne wraz z zabudowaniami gospodarczymi w starej części Frydmana, położonej koło kościoła.
W Frydmanie znajduje się wiele zabytków, które świadczą o jego bogatej historii. Jednym z najważniejszych jest kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika, którego początki sięgają XIV wieku. Wieś ma także wyjątkowy zabytek tzw. „piwnice winne”.
Obecnie Frydman jest spokojną wsią, która przyciąga turystów z uwagi na swoje położenie w pobliżu Jeziora Czorsztyńskiego i na historyczne zabytki. Wciąż żywe są tutaj wpływy kulturowe węgierskie i słowackie, które można dostrzec w architekturze i tradycjach mieszkańców. Frydman stanowi także doskonały punkt wypadowy do zwiedzania Tatr, Pienin oraz zamków w Niedzicy i Czorsztynie.
Przeczytaj także :
