W 2024 roku w Gminie Łapsze Niżne wszczęto łącznie 10 procedur „Niebieskiej Karty”. Działaniami w ramach tej procedury objęto 33 osoby dorosłe, w tym 6 kobiet i 27 mężczyzn, a także 41 dzieci, które były świadkami przemocy domowej.
W 2024 roku problem przemocy domowej w Gminie Łapsze Niżne był przedmiotem intensywnych działań lokalnych instytucji, skoncentrowanych zarówno na interwencji, jak i szeroko zakrojonej profilaktyce. Poniższy artykuł przedstawia skalę zjawiska oraz inicjatywy podjęte przez służby i jednostki gminne.
Statystyka i skala przemocy domowej
W 2024 roku łącznie 33 osoby dorosłe zostały objęte działaniami w ramach procedury „Niebieskie Karty” (6 kobiet i 27 mężczyzn). W rodzinach objętych procedurą, jako świadkowie przemocy, odnotowano 41 dzieci, w tym 24 dziewczynki i 17 chłopców. Liczba sprawców przemocy jest tożsama z liczbą osób objętych procedurą: 6 kobiet i 27 mężczyzn.
Interwencje i praca służb
W 2024 roku wszczęto 10 procedur „Niebieskie Karty”. Najwięcej z nich zainicjowała Policja (7), następnie Ośrodek Pomocy Społecznej (2) oraz pracownik placówki oświatowej (1). Nie odnotowano wszczęcia procedury przez pracownika służby zdrowia.
Kluczowym elementem pracy interwencyjnej były Grupy Diagnostyczno-Pomocowe, których funkcjonowało 32. Odbyły one 92 spotkania.
Ogółem zakończono 17 procedur „Niebieskie Karty”. W większości przypadków (16) powodem było ustanie przemocy i uzasadnione przypuszczenie o zaprzestaniu jej stosowania oraz zrealizowanie indywidualnego planu pomocy. Jedna procedura została zakończona rozstrzygnięciem o braku zasadności podejmowanych działań.
Wśród działań wspierających należy odnotować, że 5 dzieci objęto wsparciem psychologicznym. Ośrodek Pomocy Społecznej (OPS) wystąpił z 1 wnioskiem o wgląd w sytuację rodzinną.
Osoby doświadczające przemocy lub jej świadkowie korzystały również z poradnictwa:
Psychologiczne: 41 osób
Socjalne: 64 osoby
Zawodowe i rodzinne: 50 osób
Pedagogiczne: 35 osób
Prawne: 14 osób
Medyczne: 12 osób
Działania Edukacyjno-Profilaktyczne Jednostek Gminnych
Jednostki gminne i lokalne instytucje prowadziły w 2024 roku intensywne działania edukacyjno-profilaktyczne mające na celu przeciwdziałanie przemocy domowej i podniesienie świadomości społecznej.
Placówki Oświatowe
Szkolne jednostki, w tym Zespół Placówek Oświatowych w Niedzicy, Zespół Szkolno-Przedszkolny w Kacwinie, Szkoły Podstawowe w Łapszance, Łapszach Wyżnych, Łapszach Niżnych, Trybszu oraz Zespół Szkolno-Przedszkolny we Frydmanie, realizowały szereg programów i inicjatyw. Obejmowały one m.in.:
Szkolenia i warsztaty dla uczniów (np. o asertywności, uzależnieniach, mediacji, hejcie, cyberprzemocy).
Spotkania z funkcjonariuszami Policji na temat odpowiedzialności prawnej nieletnich i bezpieczeństwa.
Udział w ogólnopolskich kampaniach, np. DZIECIŃSTWO BEZ PRZEMOCY.
Wprowadzanie „Standardów Ochrony Małoletnich”.
Konkursy, dni tematyczne (Dzień Życzliwości i Empatii) oraz tworzenie „Kącików prawnych”.
Szkolenia dla kadry pedagogicznej i rodziców (np. o cyberprzemocy, uzależnieniach, roli rodziny).
Służba Zdrowia i Komisja ds. Uzależnień
Samodzielny Publiczny Gminny Ośrodek Zdrowia oraz Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (GKRPA) koncentrowały się na działaniach prozdrowotnych i informacyjnych:
Indywidualne rozmowy z osobami doznającymi przemocy.
Udzielanie informacji o uprawnieniu do uzyskania bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego o uszkodzeniach ciała.
Dyżur terapeuty ds. uzależnień i współuzależnienia (wsparciem terapeuty objęto 30 rodzin).
Kierowanie wniosków do Sądu o zastosowanie obowiązku leczenia odwykowego.
Dystrybucja ulotek i materiałów profilaktycznych (np. „Mali świadkowie przemocy”, „Nie czekaj na tragedię, zacznij działać”).
Kultura i Biblioteka
Gminny Ośrodek Kultury (GOK) oraz Gminna Biblioteka Publiczna (GBP) przeciwdziałały przemocy poprzez:
Organizowanie alternatywnych form spędzania czasu wolnego (nauka gry na instrumentach, zajęcia świetlicowe, zespoły regionalne) w celu budowania więzi i integracji.
Udostępnianie informacji o możliwościach uzyskania pomocy (ulotki, broszury, zakładki do książek).
Zakup i promowanie książek o tematyce przemocowej i psychologicznej (wystawki tematyczne, udział w kampanii „Książka ma moc”).
Zespół Interdyscyplinarny
W Zespole Interdyscyplinarnym (ZI) pracowało 18 członków, reprezentujących OPS (5), oświatę (7), Policję (2), Sąd (2), GKRPA (1) oraz ochronę zdrowia (1). W 2024 roku odbyło się 6 spotkań ZI. Dodatkowo funkcjonowały 32 Grupy Diagnostyczno-Pomocowe.
Gmina Łapsze Niżne otrzymała w 2024 roku sześć tysięcy złotych dotacji na działania związane z przeciwdziałaniem przemocy domowej. W lutym 2024 roku zaktualizowano Gminny program przeciwdziałania przemocy domowej i ochrony osób doznających przemocy domowej na lata 2024-2030.
Artykuł został opracowany na podstawie danych udostępnionych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Łapszach Niżnych
