Konflikty i spory to naturalna rzecz, jednak proces ich rozwiązywania może być nie lada wyzwaniem. Mediacja stanowi dobrowolny oraz poufny proces, w którym zawsze bierze udział specjalista – mediator. To bezstronna oraz neutralna osoba, która (za zgodą obu stron) pomaga im poradzić sobie z konfliktem. Mediacja pozwala jej uczestnikom określić kwestie sporne, zmniejszyć bariery komunikacyjne, opracować propozycje rozwiązań, a przy tym także zawrzeć wzajemnie satysfakcjonujące porozumienie w postaci ugody. Radzenie sobie w sytuacji konfliktowej to umiejętność nabywaną w procesie zmiany, który wymaga pozyskania określonej wiedzy, a także kompetencji oraz pracy nad sobą. Jednym z takich narzędzi jest zwłaszcza mediacja. Już dziś poznaj kluczowe aspekty prowadzenia mediacji, a także obowiązki prowadzącego ją specjalisty.
Co warto wiedzieć na temat mediacji?
Mediacja ma swoją określoną strukturę – opartą na kilku sesjach mediacyjnych inicjowanych przez mediatora na skutek zgody wyrażonej przez obie strony konfliktu. Spotkania zazwyczaj mają charakter wspólny, jednak istnieje możliwość spotkań indywidualnych, służących usprawnianiu procesu mediacyjnego. Mediacja dzieli się na kilka etapów:
- Etap pierwszy: spotkanie konsultacyjne. Podczas spotkania wyjaśniane są zasady mediacji, roli mediatora, ustalenie kontraktu oraz zawarcie umowy mediacyjnej.
- Etap drugi: rozmowa stron. Przedstawienie sytuacji konfliktowej przez każdą ze stron, ustalenie potrzeb, interesów oraz wzajemnych oczekiwań.
- Etap trzeci: określenie kwestii spornych do rozwiązania. Zakres konfliktu, przedmiot sporu oraz ustalenie tematów do mediacji.
- Etap czwarty: generowanie propozycji rozwiązania sporu.
- Etap piąty: ocena możliwości rozwiązania sporu. Powinna być ona zgodna z zasadami zawierania umowy mediacyjnej.
- Etap szósty: zawarcie ugody. Spisanie ugody mediacyjnej, zakończenie.
Ważne, aby nie mylić mediacji z terapią czy jakąkolwiek inną formą wsparcia psychologicznego. Mimo tego, że poszczególne etapy pracy z konfliktem mają charakter naprawczy i poprawiają funkcjonowanie w życiu każdej ze stron. Jednocześnie mediacja to dobrowolność; decyzja stron o podjęciu mediacji ma charakter dobrowolny, gwarantujący świadomość problemu i chęć współpracy na rzecz znalezienia satysfakcjonującego rozwiązania. Mediator jest neutralny wobec sprawy, w której mediuje – dając gwarancję bezinteresowności oraz transparentności postawy wobec przedmiotu sporu. Mediacjami zajmuje się między innymi radca prawny Anna Zagulska. Rola mediatora jest kluczowa dla skuteczności całego procesu mediacyjnego. Mediator pełni funkcję bezstronnego i neutralnego przewodnika, który nie narzuca gotowych rozwiązań, lecz wspiera strony w znalezieniu własnych, satysfakcjonujących porozumień.
Główne zalety mediacji. Jakie korzyści niesie tego rodzaju proces?
Mediacja to postępowanie, które na ogół jest bardziej skuteczne oraz tańsze niż proces sądowy. Pozwala ona na osiągnięcie stosunkowo szybkiego i trwałego wyniku w postaci spisanego porozumienia – żadna decyzja nie może zostać podjęta bez zgody zainteresowanych rozwiązaniem sporu osób; istotne jest tylko to, co obie uznają za sprawiedliwie i możliwe do realizacji w zgodzie z obowiązującym prawem. Osoby uczestniczące w mediacji chętniej stosują się do powziętych ustaleń, ze względu na to, że same wypracowały oraz uzgodniły warunki porozumienia. To właśnie mediacja pozwala na wsłuchanie się w uczucia i potrzeby drugiej strony, a co za tym idzie – lepsze zrozumienie powodów jej rozmaitych zachowań. I chociaż nie we wszystkich przypadkach mediacja może okazać się ostatecznym rozwiązaniem, warto zastanowić się nad jej podjęciem, gdy tylko istnieje taka możliwość.
